Waarom is biodiversiteit belangrijk?
Categorie(ën): Ecologie, Nieuws
VOOR ECOSYSTEMEN – EN VOOR MENSEN?
Ecosystemen zijn opgebouwd uit complexe systemen van organismen en hun abiotische omgeving. De relaties binnen die systemen zijn continu in beweging en zelden voorspelbaar. Tot voor kort hadden westerse onderzoekers hier geen oog voor. Ecosystemen werden behandeld alsof het machines zijn, die aan onze behoeften zullen voldoen, zolang we bepaalde omstandigheden maar optimaal houden. Zo worden soorten, die wij onwenselijk vinden, verwijderd en vervangen door commercieel interessante soorten, die we regelmatig kunnen ‘oogsten’. Op deze manier wordt voorbijgegaan aan de complexiteit van ecosystemen en het belang van biodiversiteit. Deze praktijk heeft al meermalen rampzalige gevolgen gehad.
Verschillende soorten hebben belangrijke functies in het ecosysteem, bijvoorbeeld als producent (fotosynthese), opruimers, herbivoren, carnivoren of bestuivers. Ecosystemen waarin veel soorten een bepaalde functie kunnen uitoefenen, hebben een grotere resilientie, d.w.z. dat ze beter in staat zijn zich te herstellen na verstoringen, zoals ziekten of brand, zonder in te storten. De schijnbare overdaad aan soorten vormt een goede verzekering, want als de ene soort verdwijnt door ziekte, wordt zijn ‘functie’ door een andere soort overgenomen. Ecosystemen met een kleine diversiteit, vooral monoculturen (gebieden die helemaal door een enkele soort worden gedomineerd,zoals meestal in de landbouw het geval is) zijn veel gevoeliger voor ziekten dan natuurlijke systemen met een groot aantal verschillende soorten organismen.
Waarom is biodiversiteit belangrijk voor mensen?
Mensen zijn afhankelijk van de functies van de ecosystemen van de wereld. Ecosystemen produceren zuurstof, zuiveren en ontgiften lucht en water, slaan water op en zorgen voor de waterkringloop, reguleren het klimaat, vormen de vruchtbare teelaarde, voorkomen erosie en overstromingen, produceren grondstoffen, voedsel en medicijnen. De meeste van deze diensten kunnen niet worden overgenomen door technologie, zelfs niet voor veel geld. Biodiversiteit is de ‘bibliotheek’ van soorten en genetische informatie, die het functioneren van het systeem ‘aarde’ mogelijk maken.
Enkele economische en sociale voorbeelden, die het belang van biodiversiteit duidelijk maken;
- De economische waarde van de diensten verleend door ‘s werelds ecosystemen wordt geschat op 33 billioen dollar (dus: 33 000 miljard!)
- De staat New York ontdekte dat ‘wetlands’ en andere natuurlijke systemen waterzuivering ‘uitvoerden’ voor een waarde van 8 millliard dollar/jaar. Het beschermen en onderhouden van deze gebieden kost veel minder.
- Meer dan 75% van de belangrijke voedselgewassen en 90% van de bloeiende planten zijn afhankelijk van bestuiving door insecten en andere dieren. Tussen 100 000 en 200 000 soorten dieren zorgen voor bestuiving, maar hun populaties gaan achteruit.
- De diversiteit aan gewassen neemt voortdurend af, naarmate de agro-business de voedselproductie overneemt van kleine boeren, die ooit de belangrijkste voedselproducenten waren. De praktijk om een deel van het zaad te bewaren om volgend jaar te zaaien verdwijnt door het gebruik van hybriden waarvoor ieder jaar nieuw zaad moet worden gekocht; ook door het gebruik van veel chemische middelen neemt de diversiteit af. Deze trend tast de onafhankelijkheid van de boeren aan. Vermindering van de genetische diversiteit van voedselgewassen maakt deze gevoeliger voor ziekten en plagen.
- Bosproducten, anders dan hout, zoals wilde eetbare planten, geneeskrachtige kruiden, eetbare en geneeskrachtige paddenstoelen kunnen op een duurzame manier worden geoogst uit een gezond bos. Als dit gebeurt met respect voor het milieu en voor de kennis en ervaring van de inheemse bewoners, kan dit vele miljoenen opbrengen. Deze planten en paddenstoelen maken deel uit van de natuurlijke diversiteit van bossen, en zijn in veel mindere mate aanwezig in bossen die gekapt zijn geweest.
- Vrijwel alle natuurlijke en farmaceutische geneesmiddelen bestaan uit of zijn afgeleid van stoffen uit planten, schimmels, bacteriën of dieren. In gebieden waar het milieu sterk is aangetast zijn soorten met bekende of nog niet ontdekte geneeskrachtige mogelijkheden bedreigd met uitsterving.
- Het zeer diverse ecosysteem van het kustgebied van British Columbia draagt 4,5% bij aan de economie van de deelstaat.
Veel mensen zijn bovendien van mening, dat planten en dieren het recht hebben om te leven, dat ze op zichzelf waarde hebben. Deze intrinsieke waarde hangt niet af van hun nut voor mensen.
In het kort: de bekende en onbekende soorten van de wereld kunnen ons mogelijk ooit antwoorden geven op vragen, die we nu nog niet eens stellen.
Gezien het weinige dat we nu weten over natuurlijke functies is het behoud van biodiversiteit een belangrijke investering in onze toekomst, en een onschatbaar geschenk aan toekomstige generaties.
bron: http://www.crd.bc.ca