CASUS: Oma klaagt (biodiversiteit)
Categorie(ën): Agrarische sector, Casussen, Ecologie, Thematische lessen
“Jenny logeert bij haar grootouders. Het is mooi weer, dus ze gaan wandelen in de landelijke omgeving waar haar grootouders wonen. Opeens begint oma te klagen: het is lente, maar het is veel te stil. Toen ze jong was, waren er altijd veel zingende vogels in de lente, je hoorde de koekoek roepen, soms zag je patrijzen in het veld, en leeuwerikken die al zingend steeds hoger vlogen. En massa’s bloemen in de weilanden… Ze begint te vertellen over de vele vlinders, de zwermen zwaluwen die zich aan het eind van de zomer verzamelden voor ze naar het zuiden vertrokken…”
Jenny vraagt zich af: is dat allemaal waar? Was het vroeger echt zo veel mooier buiten, vijftig jaar geleden? Kort geleden was er wel een wereld/topconferentie[1] over biodiversiteit, dus het moet wel belangrijk zijn.
We horen veel over klimaatverandering, en we voelen dat het steeds warmer wordt, en zien op het nieuws vaak natuurbranden op allerlei plekken, en overstromingen, droogtes. Het is duidelijk dat klimaatverandering belangrijk is, maar hoe zit dat met die biodiversiteit?
Je kunt er allerlei vragen over bedenken:
- Wat betekent biodiversiteit precies?
- Waarom is het belangrijk, voor de natuur, voor mensen?
- Wat heeft het met ons persoonlijk te maken?
- Wat moet er veranderen om de resterende biodiversiteit te beschermen?
- Hoe kunnen we biodiversiteit herstellen / en kan dat nog?
- Wat kunnen wijzelf als jongeren hieraan doen?
Zo veel vragen.
Als je hier aan gaat werken is het een goed idee, om de klas in kleine groepjes te verdelen (3 of 4 leerlingen elk) die zich gaan bezighouden met een of twee van de vragen. Maak goede afspraken en breng aan het einde verslag uit een presentatie of een muurkrant of zo, zodat ieder een compleet beeld krijgt.
Of maak er een project van, waarbij je ook de echte biodiversiteit bijvoorbeeld rond de school onderzoekt. Alleen al het tellen van alle organismen die je op een vierkante meter vindt, (bijvoorbeeld in een niet te strak grasveld of brede berm, zal je verassen (als je echt alle plantjes en beestjes telt!)
Als je een project begint, doe je dat het best met een werkplan
Als je dingen opzoekt op internet is het goed om een internetlog te maken Dan kun je altijd terugvinden waar je iets vandaan hebt, en misschien anderen op weg helpen.
Op de sustainablefootprintsite kun je heel veel nuttige informatie vinden, bijvoorbeeld :
Boslandbouw of ‘agroforestry’ is een type landbouw waarbij verschillende gewassen op hetzelfde veld worden gekweekt, met name bomen en stroken lage gewassen ertussen: http://sustainablefootprint.org/what-is-agroforestry/
Over diversiteit van bijen: http://sustainablefootprint.org/bee-it-known-biodiversity-is-critical-to-ecosystems/
In gewone tuinen kan ook diversiteit te vinden zijn: http://sustainablefootprint.org/plant-diversity-in-home-gardens/
Zelfs dode dieren die in de natuur blijven liggen zijn goed voor de biodiversiteit: http://sustainablefootprint.org/even-after-death-animals-are-important-in-ecosystems/
Kleine bosjes tussen de weilanden en akkers kunnen een belangrijke rol spelen, vooral voor de bestuiving van gewassen: http://sustainablefootprint.org/nederlands-kleine-bosjes-oases-voor-bestuivers-in-een-groene-woestijn/
Bloeiende weiden zijn niet alleen mooi, maar heel belangrijk voor veel vogels en insecten: http://sustainablefootprint.org/flowering-meadows-benefit-humankind/
[1] Montréal December 2022 COP 15; https://www.unep.org/un-biodiversity-conference-cop-15