Home

Schoon water uit de pyramide

Categorie(ën): Nieuws, Energie besparen, Water

Het is simpel, maar je moet er maar op komen. Laat in een grote plastic tent vuil water verdampen. Condens slaat neer tegen het tentdoek, rolt in druppels naar beneden en voilà, je hebt schoon water.
In de waterpiramide van Martijn Nitzsche gebeurt het en de Gambianen zijn blij, want nu hebben ze ‘het beste water van de wereld’.

In het begin zagen de Gambianen Martijn Nitzsche als een witte magiër. Daar stond hij, in de brandende hitte, naast de grote tent die samen met hem uit de hemel was gevallen.

Een jaar later weten de inwoners van het dorpje Mandinari in Gambia wel beter. De tent bestaat uit simpele onderdelen, is in een paar uur op te pompen, levert zeshonderd liter schoon water per dag en wordt beheerd door Afrikaanse ondernemers.
De bewoners lopen dagelijks naar de waterpiramide en slaan gezuiverd water in. Dit kleine kapitalistische experiment is zo succesvol, dat bedenker Martijn Nitzsche uit Delft in 2006 190.000 dollar ontving van de Wereldbank.

Vervolgprojecten in Ghana, India en Bangladesh staan inmiddels op stapel. En met het prijzengeld wordt een grotere waterpiramide in Gambia gefinancierd.

Trots

Nitzsche weet niet waar hij trotser op is. Is het de simpele techniek die schoon water oplevert of de transformatie van Afrikanen tot gewetensvolle ondernemers?
„Wat hier schering en inslag is, wilde ik bij dit project voorkomen. Dat is wanneer een westers apparaat wordt geplaatst en daar binnen een mum van tijd de schroeven uitgedraaid worden voor de vrachtwagen. Waarom doen ze dat? Omdat de wagen van economisch belang is en het apparaat niet. Want wie is er verantwoordelijk voor? Waarom zou je je druk maken?”
Daarom zorgde Nitzsche ervoor dat enkele veelbelovende dorpelingen uitvoerig tekst en uitleg kregen over de principes van de waterpiramide en een aanstelling als beheerder kregen. De bewoners betalen, de watermanagers incasseren en houden de tent draaiende. Kortom, er zijn belangen. „Zonder dit principe, dat in ontwikkelingsprojecten maar heel weinig wordt toegepast, lukt het niet. .”

Simpele techniek

Het succes van deze aanpak heeft veel te maken met de simpele techniek van de waterpiramide. In de tent staat een laagje vuil en zout water, opgepompt uit een waterput. De zonnestralen verhitten dit tot temperaturen van 80 graden zodat het water gaat verdampen en opstijgen. De zeer vochtige lucht komt vervolgens bij het dak van de tent dat een graad of twintig koeler is. Er treedt condensatie op. Het vocht slaat neer tegen de binnenkant van de tent. Het druppelt vervolgens naar beneden en via gootjes naar een reservoir. Wat achterblijft in de tent is een prut van zout, zware metalen en bacteriën.Daarnaast wordt de buitenkant van de waterpiramide ook benut. In Gambia valt in het regenseizoen ruim 1200 liter water per vierkante meter. De piramide heeft een oppervlakte van duizend vierkante meter, groot genoeg voor de opvang van ruim een miljoen liter regenwater per regenseizoen.
Het relatief schone regenwater rolt simpeltjes langs de buitenkant naar een ander reservoir en kan voor de irrigatie van het land gebruikt worden.

Het systeem is zo eenvoudig, aldus Nitzsche, dat er weinig technische bagage nodig is. „Als er iets stukgaat, is het makkelijk te repareren. Vergelijk dat eens met de energievretende, ingewikkelde zuiveringsapparaten die ingezet worden. Er is geen energie en er zijn geen speciale filters nodig die het nu eenmaal snel begeven. Als er dan iets stukgaat. snapt niemand wat er aan de hand is.”
De opbrengst van de waterpiramide hangt af van de grootte van de tent, de intensiteit van de zonnestraling en de hoeveelheid regenwater. Aan de laatste twee factoren is niet veel te doen, aan de eerste des te meer.

Verdere plannen

„In India gaan we twee piramides van duizend vierkante meter elk neerzetten. Dat is dubbel zo groot als die in Gambia. Dat betekent 1,5 miljoen liter schoon drinkwater per jaar.”

Bang dat de piramide wordt weggeblazen door stevige oosterse stormen is Nitzsche niet.
„Een net dat over de tent is gespannen weerstaat zeer grote stormen. Je kunt de tent ook leeg laten lopen en daarna gewoon weer opblazen met een kleine ventilator.”

ontleend aan: Dagblad De Limburger, najaar 2006
ingekort