Casus: Vis tegen de (wereld)honger
Categorie(ën): Casussen, Voedsel voor de mensheid
De Tilapia is een bijzondere vis. Het kweken ervan kan een uitkomst zijn voor mensen die te weinig eiwit in hun voeding hebben. De vis kan gekweekt worden in een simpele vijver, en heeft geen duur visvoer nodig. Als je zorgt dat er veel algen groeien in het water en het water warm genoeg is, zullen ze al groeien.
Tilapia’s waren al bekend bij de oude Egyptenaren. De ‘wonderbare visvangst’ uit de Bijbel betrof Tilapia’s, die vaak in grote scholen rondzwemmen.
In ontwikkelingslanden lijden veel kinderen aan eiwitgebrek. Wie als klein kind niet voldoende eiwit binnen krijgt, ontwikkelt zich niet voldoende en houdt daar levenslang last van. Dit geldt voor de lichamelijke, maar ook voor de geestelijke ontwikkeling: juist de hersenen zijn erg gevoelig voor eiwitgebrek.
Omdat tilapia’s eenvoudig en goedkoop te kweken zijn, kunnen ze bijdragen aan het oplossen van dit probleem.
- ze hebben niet veel ruimte nodig, een ondiepe vijver van enkele tientallen vierkante meters levert al een flinke opbrengst
- tilapia’s zijn alleseters, keukenafval e.d. kan als voer worden gebruikt
- tilapia’s zijn niet erg gevoelig voor ziektes, er zijn dus geen bestrijdingsmiddelen nodig
- tilapia’s planten zich snel voort
- tilapia’s zijn erg lekker!
In warme landen kan de vis in open vijvers worden gekweekt. In ons land gebeurt het meestal in voormalige stallen.
De Tilapia International Foundation is een internationale stichting, die mensen in derdewereldlanden ondersteunt bij het opzetten van tilapiakweken, om zo te helpen de voedseltoestand ter plaatse te verbeteren
Zie www.tilapiastichting.nl
Een simpele ondiepe vijver is genoeg… 
Het kweken van deze vis kan ook gebeuren in combinatie met het kweken van planten. Zie bijvoorbeeld: tomaten en vis uit een kas.
Opdracht:
Vorm groepjes van 3 of 4 leerlingen en ga aan de slag met een van de onderstaande vragen. Bereid een antwoord voor, dat je op een heldere manier aan de rest van de klas presenteert (met plaatjes, of een lied of een poster of een powerpoint of een toneelstukje).
Vragen:
- Waarom is eiwit zo belangrijk voor kleine kinderen? Welke soorten voedsel bevatten veel eiwit? Noem er minstens drie en leg uit waardoor het komt, dat ze veel eiwit bevatten! Eiwitten met een hoge ‘biologische waarde’ zijn beter. Zoek uit wat dit betekent en waarom deze beter zijn.
- Waarom is eiwitrijk voedsel meestal duurder dan voedsel dat vooral koolhydraten bevat? Welke soorten voedsel bevatten veel eiwit en welke veel koolhydraten? Welke eiwitrjke voedingsmiddelen zijn wel goedkoop, waarom?
- Hoe komt het dat in derdewereldlanden zoveel mensen ondervoed zijn? ( Let op: ondervoed betekent niet: altijd honger hebben; als je te weinig van de noodzakelijke voedingsstoffen binnen krijgt, ben je ook ondervoed, ook al heb je geen honger!)
- De oceanen worden overbevist. Daarom wordt er steeds meer vis gekweekt. Onder andere zalm. Zalm ‘lust’ alleen visvoer gemaakt van vismeel. Waarom is het beter om Tilapia’s te kweken?
- Zoek uit welke andere vissen ook plantaardig voedsel lusten. En of die ook gekweekt (kunnen) worden. Waar, waarom wel/niet? hoe?
- Er is een Chinees gezegde dat zegt: “Als je iemand die honger heeft een vis geeft, help je hem een dag, maar als je hem leert vissen, help je hem voor de rest van zijn leven.” Leg uit dat het helpen om een tilapiakweekvijver bij een school aan te leggen nog beter is.
Een andere vissoort die geschikt is voor echt duurzame viskweek is de meerval (in het Engels: catfish). Deze eet ook vegetarisch, is erg gezond (veel omega-3-vetzuren) – en heeft weinig ruimte nodig: meervallen zitten graag op een kluitje bij elkaar.
De bovenste foto laat een Europese meerval (Silurus glanis) zien. De meerval die gekweekt wordt, is een Afrikaanse soort. De Europese meerval is wel een roofvis.
De foto daaronder is een tilapia.
Het is handig om te werken met een werkplan
Als je gebruik maakt van websites is het goed om een internetlogboek bij te houden.