De ‘opworming’ van de aarde

Categorie(ën): Klimaat, Ecologie, Nieuws

Wormen zorgen voor extra uitstoot CO2 en lachgas

De regenwormen zijn in opmars, en in de bodem zorgen ze voor flink wat extra uitstoot van broeikasgas

Global worming kopte de Britse krant Guardian guitig over dit Wageningse onderzoek, week verscheen in Nature Climate Change. Ingrid Lubbers en haar collega’s analyseerden in een meta-studie 237 veld- en laboratoriumproeven met regenwormen in de bodem.

De vruchtbare bodemlaag van bossen, grasland en landbouwgebied is een enorm reservoir van koolstof, daarin opgeslagen in de vorm van organisch afval. Begroeiing, temperatuur en bodemleven hebben allemaal invloed op de hoeveelheid koolstof – in de vorm van CO2- die de bodem opneemt of uitstoot. Geavanceerde klimaatmodellen moeten dat soort effecten meenemen in hun prognoses.

Regenwormen vormen in grote gebieden een aanzienlijk deel van de totale biomassa in de bodem. Ze hebben bacteriën in hun darmkanaal die N2O, lachgas, produceren. Dit is een sterk broeikasgas. Anderzijds zijn regenwormen erkende grondverbeteraars: ze maken de grond ruller door hun voortdurende gegraaf en maken die vruchtbaarder, zodat plantenwortels makkelijker door de grond kunnen en beter groeien. Daardoor kan onder de juiste omstandigheden meer koolstof worden vastgelegd in de bodem.

Onder biologen is veel discussie over het netto-effect van regenwormen in de bodem. De 237 proeven laten dan ook sterk verschillende effecten zien, van sterk negatief tot zeer positief. Door al deze resultaten tegen elkaar af te wegen komt Lubbers’ team uit op 42% extra uitstoot van N2O en 33% extra uitstoot van CO2.

De onderzoekers verwachten dat de invloed van regenwormen zal toenemen, onder meer omdat een steeds groter deel van de landbouwgrond niet meer klassiek omgeploegd wordt, maar op een minder ingrijpende manier geschikt gemaakt voor een volgende aanplant. In niet-geploegde grond komen twee tot negen maal zo veel regenwormen voor.

Ook is er nog veel braakliggend terrein voor de regenworm: ‘In grote delen van de Noord-Amerikaanse bosbodem vindt nu een invasie van regenwormen plaats, voor het eerst sinds de laatste ijstijd.’
Regenwormen migreren namelijk nogal traag. Zo is ooit vastgesteld, dat ze er tientallen jaren over deden om vanaf het vasteland Almere in de drooggelegde IJsselmeerpolders te bereiken.

Bron: Greenhouse-gas emissions from soils increased by earthworms, I. Lubbers e.a., Nature Climate Change, 3 februari 2013.