Casus: Mangroven
Categorie(ën): Casussen, Ecologie, Water
Spookdieren?
Farid is de zoon van een visser. Hij woont in Gazi in Kenia aan de Indische Oceaan. Een klein vissersdorp met een prachtige baai begroeid met mangroven.
Op een dag kwamen er buitenlandse onderzoekers die de mangroven gingen onderzoeken. Farid is nieuwsgierig, dus hij zorgde met een paar vriendjes, dat hij in de buurt van die mannen bleef. Misschien konden ze ook nog wat verdienen.
Bij laag water in de geulen wandelend, merkten de wetenschappers witte, bewegende zandplekken op tussen het zwarte mangroveslib….
Ze vroegen de jongens wat dat bewegende zand betekende, er niets van bergrijpend. De jongens kenden ze wel. Ze vertelden de buitenlanders dat het ‘spookdieren’ waren: die zandplekken bestonden van oudsher, en van oudsher hadden mensen gezocht naar de dieren, die dat zand deden bewegen en nooit werd er iets gevonden.
Omdat de wetenschappers niet in ‘spookdieren’ geloofden, onderzochten ze het water vlak boven het bewegende zand. Wat bleek? Er stroomde op die plekken gewoon massa’s zoet water de geulen in, afkomstig van ondergrondse wateraders. Wat een interessante waarneming!
Dit verklaarde meteen waarom de mensen hier bij het graven van putten steeds op zoet water stootten!!! Een uiterst belangrijke reden om in/bij de mangroven te gaan wonen
Maar voor de bewoners zijn de mangroven op veel meer manieren belangrijk
- ze bieden beschutting tegen hevige stormen
- ze leveren brandhout om het eten op te koken.
- het zijn ‘kraamkamers’ voor alle mogelijke zeedieren: vissen, schaaldieren, inktvissen……noem maar op
- bij hevige regens filteren ze het van land afstromende water en laten de wegspoelende grond neerslaan, die enorm vruchtbaar is.
- bij tsunami’s breken ze de golfslag en beschermen de kuststreek tegen erosie.
Eén van de jonge geleerden ging onderzoeken waar dat water vandaan kwam. Hij onderzocht de kaarten van de neerslag, de hoeveelheid neerslag en waar die viel en berekende hoeveel kostbaar zoet water er de zee in stroomde langs ondergrondse aders…..
Massa’s regenwater die zich verzameld hadden in prachtige watervallen, op 500 km van de kust, verdwenen daar in de ondergrond…..en spoelden ondergronds de zee in, de prachtige mangroven onderhoudend.
Mangroven groeien namelijk altijd in brak water, dus is er steeds zoet water in de buurt. Normaal groeien ze dan ook aan de monding van stromen, die in de tropische gebieden in de Oceanen uitmonden: de getijdenwerking zorgt voor een menging van het uitstromende zoete water met het binnendringende zoute water, wat een brakwaterzone geeft..
De onderzoekers hadden zich al afgevraagd hoe hier mangrove kon groeien zonder rivier in de buurt.
De Oost-Afrikaanse kusten langs de Indische Oceaan zijn een paradijs. Koraalriffen breken de hevigheid van de golven Daarachter liggen heerlijke lagunes en stranden
Massa’s toeristen komen er op het witte zand luieren onder wuivende kokospalmen…
Hotels verschijnen en breiden zich uit, nieuwe hotels komen erbij en hoe langer hoe meer toeristen komen naar de hotels….
Omdat het er héél warm is, gebruiken al die toeristen natuurlijk doorlopend hun douche en raken de zoetwaterreserves van de waterputten uitgeput.
Daardoor daalt de zoetwaterspiegel en komt het zoutwater verder landinwaarts. Nu is zout water minder gezellig om je te douchen of om te drinken, dus worden experts gevraagd om te hulp te komen om voor een blijvende stroom toeristen te zorgen, dankzij een blijvende stroom zoet water…
Er wordt nu een project ontwikkeld om op 500 km van de kust grote hoeveelheden zoet water, dat in de ondergrond verdwijnt, op te vangen en per pijpleiding naar de kust te voeren, zodat de toerist kan blijven douchen en blijven komen. Men gaat het water van de watervallen kanaliseren in pijpleidingen.
Farid en zijn dorpsgenoten maken zich zorgen:
- Hoe zit het met de toekomst van de vissers?
- En van de mangroven?
- En van al die dieren die er leven?
Vragen:
- Wat zal er gebeuren met de mangroven in de baai van Gazi?
- De vissers kunnen misschien wel werk vinden in de hotels, maar zijn daarmee al de problemen opgelost?
- Wat kunnen Farid en de andere jongeren in het dorp doen om hun dorp te behouden?
- Hoe kunnen touristen mee helpen om de mangroven en de verdere natuur in de streek in stand te houden?
Een mangrovekrabbetje
Een nieuwe loopbrug door de mangroven: zo kunnen de mensen het mangrovebos van binnenuit bekijken.
Tip
Kijk ook bij de casus GARNALEN; daar gaat het ook over tropische kusten met mangroven, en wat de mensen er mee doen.
Je gaat nu verder met het invullen van het werkplan »
Op deze websites kun je meer bruikbare informatie vinden over dit thema.
Websites:
http://www.specola.unifi.it/mangroves/ (Engels) Over de verschillende manieren waarop mensen de mangroven gebruiken
http://www.specola.unifi.it/mangroves/plants/plantsnew2.htm (Engels) Over mangrove bomen
www.novib.nl/content/?type=Article&ID=7604 (Nederlands) Over het planten van mangroveboompjes in Atjeh, waar de tsunami grote schade aanrichtte (kerstmis 2004) Goede mangroven langs de kust bieden bescherming
http://www.vpro.nl/data/herbert-blankesteijn-archief/mangr.htm Nederlandstalig artikel over garnalenteelt en mangroveherstel
Ga je zelf op zoek naar informatie, houd een internetlogboek bij.
Deze casus is gebaseerd op een verhaal van Philip Polk (Belgie)