Bijen en onze gezondheid
Categorie(ën): Agrarische sector, Ecologie, Voedsel voor de mensheid, Nieuws
Uit recent onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de mensen in sommige landen kans lopen ondervoed te raken en meer ziekten op te lopen door de achteruitgang van de bijen (en andere bestuivers). Ondanks het feit dat er veel geschreven wordt over het belang van bijen voor de menselijke voeding, was er tot nu toe geen onderzoek naar gedaan. Nu hebben onderzoekers van de universiteiten van Vermont en Harvard gekeken naar het verband tussen wat de mensen echt eten in vier ontwikkelingslanden en in hoeverre bestuiving door dieren noodzakelijk is voor hun voedselvoorziening en voor voldoende nutrienten daarin.
De eerste conclusie is dat de afname van bijen e.d. echt van invloed is op de menselijke gezondheid, zelfs met angstwekkende cijfers voor bijvoorbeeld Vitamine A-tekorten. Dit kan leiden tot blindheid en hogere sterfte door verschillende ziekten, waaronder malaria.
Het gaat niet alleen om de achteruitgang van bijen. Er is een zorgwekkende achteruitgang gaande van een groot aantal bestuivers, waardoor de voedselvoorziening van de wereld bedreigd wordt. Uit recent onderzoek bleek dat deze bestuivers verantwoordelijk zijn voor 40% van de voorziening in nutrienten.
Het recente onderzoek ging nog een stap verder. Het laat zien dat in sommige populaties (zoals delen van Mozambique, waar moeders en kinderen toch al nauwelijks genoeg krijgen) het verdwijnen van bestuivers zelfs 56% van de bevolking over de rand van ondervoeding zou duwen. Het gaat daarbij vooral om vitamine A.
‘Verborgen honger’
‘Verborgen honger’ het tekort aan bepaalde vitamines en mineralen treft naar schatting 1 op elke 4 mensen op aarde en veroorzaakt een verhoogde kans op diverse ziekten, een lagere IQ en verminderde arbeidsproductiviteit. Als de populaties van de verschillende bestuivers verder achteruitgaan kan dat ernstige gevolgen hebben voor de wereldwijde volksgezondheid.
Dit is het eerste onderzoek dat kijkt naar de gevolgen van de afname van dierlijke bestuivers voor mensen. Er zijn wel onderzoeken geweest naar het verband met opbrengsten van gewassen, en het verband met de beschikbaarheid van voedsel en nutriënten, maar om te weten wat het gevolg echt zal zijn, moet je weten wat de mensen eten. Daarom onderzochten de wetenschappers de hele route vanaf de bestuivers tot de werkelijke maaltijden van mensen in gebieden in Zambia, Mozambique, Uganda en Bangladesh. “Hoeveel mango’s, hoeveel vis at u gisteren?” En op die manier kon men uitzoeken of de mensen genoeg vitamine A, calcium, folaat (of foliumzuur, oftewel vitamine B11), ijzer en zink binnen krijgen. Daarop konden ze nagaan hoe het dieet zal veranderen in een toekomst zonder bestuivers.
Epidemiologie en ecologie
Voor sommige streken in de zich ontwikkelende landen kan die toekomst steeds meer defecten aan de neurale buis*) door gebrek aan folaat betekenen, of een toename van blindheid en infectieziekten door gebrek aan vitamine A, omdat we onze landschappen zo hebben veranderd dat er geen plaats meer is voor bestuivers. Men vond echt alarmerende effecten in sommige landen en op andere plaatsen geen of weinig effect. Aan het armste deel van het spectrum vond men nauwelijks verandering in Bangla Desh, omdat daar nu al erg veel mensen ondervoed zijn. Aan het andere uiteinde zal Zambia weinig risico lopen, omdat daar al zoveel vitamine A in het dieet zit, dat een zekere reductie weinig mensen over de rand zal duwen.
Dit nieuwe onderzoek past in een patroon waarin gekeken wordt hoe de snelle veranderingen in de natuurlijke systemen op aarde de menselijke gezondheid beïnvloeden. Het grote beeld laat zien dat schade aan ecosystemen de menselijke gezondheid kan schaden, dus natuurbescherming is ook een investering in de volksgezondheid.
Bron: PLOS ONE januari 2015.
*) de neurale buis is de eerste aanleg van het centrale zenuwstelsel in het jonge embryo. de goede ontwikkeling hiervan is sterk afhankelijk van folaat.
Voedsel gewassen die door bijen en andere insecten moeten worden bestoven:
