Reuzegordeldier speelt sleutelrol in ecosysteem

Categorie(ën): Ecologie, Nieuws

Het reuzegordeldier (Priodontes maximus) heet niet voor niets ‘reus’ : het is even zwaar als een grote hond en langer dan de grootste schildpad. Toch weten veel mensen in zijn leefgebied (in Zuid Amerika, van de Amazone tot de Pantanal) niet eens dat hij bestaat of ze denken dat het een fabeldier is. Dit dier is ondanks zijn grootte niet alleen ontsnapt aan de aandacht van mensen, maar ook aan wetenschappelijuk onderzoek.
Maar het eerste grotere onderzoek naar deze geheimzinnige dieren, door Arnaud Desbiez (van de Royal Zoological Society of London en hoofd van het The Pantanal Giant Armadillo Project) heeft nu een schat aan informatie aan het licht gebracht. Desbiez heeft niet alleen voor het eerst de voortplanting van de soort gedocumenteerd, maar ook ontdekt dat deze zachtmoedige reuzen van vitaal belang zijn voor een reeks andere soorten.
”Reuzegordeldieren leveren een waardevol ecosysteem voor de rest van de ecologische gemeenschap waarin ze leven: beschutting tegen rovers en extreme temperaturen, maar ook voedselbronnen.” Die beschutting leveren ze door ongeveer om de dag een diep hol te graven. Met hun enorme klauwen, waar zelfs een Velociraptor jaloers op zou zijn, tot 17 cm lang, graven ze holen, soms meer dan 5 meter diep. Ze gebruiken deze om in te slapen, rusten en ook om voedsel te zoeken, want ze leven vooral van termieten en andere kleine diertjes.
Maar de holen worden ook door anderen gebruikt. Met behulp van cameravallen bij 70 verschillende holen in de Pantanal (Brazilië) stelden de onderzoekers vast, dat meer dan twintig soorten dieren de holen kraken voor verschillende doeleinden, van koel blijven tot jagen. Dit maakt het gordeldier een echte ‘ecosysteem-ingenieur’, dat is een soort die zijn omgeving drastisch verandert,waardoor het leven van andere soorten wordt beïnvloed. Bekende ecosysteem-ingenieurs zijn bevers, olifanten en natuurlijk onze soort: mensen zijn de ultieme ecosysteem ingenieurs.
Volgens Desbiez gebruiken o.a. ocelots,  krabbenetende vossen, diverse hagedissen, schildpadden en de tayra (lijkt op een wezel) de holen als schuilplaats.Maar het zijn niet alleen de holen die gebruikt worden, de zandhopen die bij het graven ontstaan worden gebruikt door dieren als peccari’s, reuzemiereneters, tapirs en poema’s om een zandbad te nemen of alleen te rusten, terwijl verschillende vogels, hagedissen en knaagdieren er op insecten e.d. jagen. Tot slot gebruiken ook de andere drie soorten gordeldieren, die in die streken leven ook de holen.

Zijn de kleintjes van het reuzengordeldier schattig? Jazeker!
Ondanks hun grootte zijn de reuzegordeldieren nog erg onbekend. Er is nog weinig bekend over hun voortplanting, hoe ze paren, hoe lang de dracht duurt, hoeveel jongen er meestal worden geboren. Maar nu is er met cameravallen een en ander duidelijk geworden. Een cameraval bij het hol van een vrouwtje liet zien dat er opeens ook een mannetje rondliep. Het mannetje was blijkbaar smoorverliefd, hij bleef terugkomen, ook naar de verlaten holen van het vrouwtje. Na een halfjaar trok hij bij het vrouwtje in. Ze bleven een paar dagen bij samen, daarna verdween het mannetje. Maanden later verscheen het vrouwtje met haar jongen

Bron:  Jeremy Hance, MONGABAY.COM,

20 februari  2013