De oude Maya’s wisten hoe je droogte overleeft

Categorie(ën): Klimaat, Voedsel voor de mensheid, Geschiedenis van mens en omgeving

Nieuw onderzoek laat zien dat de Maya-beschaving goed bestand was tegen droogte.

De Piramide in  de Mexicaanse stad Yucatan is gebouwd door de precolumbiaanse Maya-beschaving, ergens tussen de 8ste en de 12de eeuw. (Foto: Alastair Rae)>

Er is geen twijfel over dat er aan het eind van de negende eeuw  droogteperioden voorkwamen op het schiereiland Yucatan in het zuidoosten van Mexico en in het noorden van Midden-Amerika – in de tijd dat de steden van de  Maya’s daar begonnen ontvolkt te raken. Omdat men gelooft dat de Maya’s vooral afhankelijk waren van mais, bonen en courgettes,  soorten die gevoelig zijn voor droogte, denkt men dat die droogte hongersnoden veroorzaakten.

Echter, nieuw onderzoek door Scott Fedick (archeoloog aan de University of California, Riverside) en plantenfysioloog Louis Santiago laat zien dat de Maya’s beschikten over bijna 500 soorten eetbare planten, waarvan veel soorten goed tegen droogte kunnen.

“Zelfs in extreme droogteperioden – en we hebben geen aanwijzingen dat  het ooit extreem droog was –  zouden er nog altijd 59 eetbare soorten beschikbaar zijn geweest.” zegt Santiago .

Cassave, een eetbare plant die droogte overleeft en gekweekt werd door de oude Maya’s. (foto: Thamizhpparithi Maari)>

 

Tot de taaiste planten die Maya’s  bij droogte zullen hebben gebruikt  behoren cassave met zijn eetbare knollen en palmharten. Dan is er ook nog chaya (struikspinazie) een heester, die door de Maya’s gedomesticeerd is  en nog steeds gegeten wordt door hun nakomelingen. De bladeren bevatten veel eiwit, ijzer, kalium en calcium.

“De combinatie van chaya en cassave zou ze van veel koolhydraten en eiwitten hebben voorzien,” zegt Santiago .

Chaya of struikspinazie

 

Er was geen lijst van inheemse voedselplanten van de Maya’s te vinden, dus Fedick stelde een lijst op van soorten die bekend waren uit decennia lang onderzoek naar de kennis van planten bij de Maya’s.

Omdat er zoveel speculatie was over droogte als oorzaak van de achteruitgang van de Mayacultuur, besloten hij en Santiago om alle 497 soorten op die lijst te onderzoeken op hun gevoeligheid voor droogte.

“Als plantkundigen het hebben over droogteresistentie gaat het meestal over een bepaalde soort, of een specifiek ecosysteem, ” zegt Fedick. “Dit project was lastig omdat we alle soorten planten onderzochten die gebruikt werden door een complete beschaving: eenjarige soorten, vaste planten, kruiden, bomen, gedomesticeerde  en wilde soorten. Het was een unieke onderneming.”

Hoewel de onderzoekers geen helder antwoord kunnen geven op de vraag waarom de oude Mayacultuur uiteenviel, denken ze dat sociale en economische problemen een rol hebben gespeeld. “Een ding weten we wel, de al te simpele verklaring, dat droogte leidde tot ineenstorting van de landbouw is waarschijnlijk niet juist,” zegt Fedick.

Dit onderzoek laat ook zien hoe belangrijk het is een een reeks uiteenlopende soorten planten te onderzoeken om droogte en klimaatverandering te overleven.

“Zelfs als er een reeks droogteperioden zou optreden, zou het aanhouden van diverse gewassen die bestand zijn tegen droogte mensen – vroeger, maar ook nu – in staat stellen te overleven,” aldus Santiago

Auteur: Jules Bernstein

Januari,  2022

Meer over wat er gebeurde met de oude Maya steden