Home

Biodiversiteit van levensbelang voor de mens

Categorie(ën): Ecologie, Thematische lessen

 

Voor de docent:

Deze opdracht is gebaseerd op enkele recente artikelen over biodiversiteit. De leerlingen kunnen hiermee aan de ene kant kennis maken met aspecten van wetenschappelijk ecologisch onderzoek, en aan de andere kant inzicht krijgen in het belang van het behoud van de biodiversiteit. Het is dan ook goed mogelijk deze les te gebruiken in een combinatie van lessen biologie en economie. Als inleiding is het goed ze de tekst over het belang van biodiversiteit te laten lezen: Waarom is biodiversiteit van belang voor ecosystemen N.B. die teksten zijn op dit moment alleen in het Engels beschikbaar, binnenkort staat de Nederlandse versie ook op deze site. Sommige ecosystemen kunnen lange tijd blijven bestaan, terwijl andere bij verstoring snel ineenstorten. Vanwaar dit verschil? Uit verschillende onderzoeken kunnen we antwoorden op deze vraag vinden. Het functioneren van ecosystemen omvat verschillende processen: productie, consumptie, waardoor organische stoffen overgebracht worden naar hogere niveaus van de voedselketen, de afbraak van organisch materiaal en het weer beschikbaar komen van de nutriënten. Drie teksten (‘Secrets of successful ecosystems’, ‘Loss of Deep-sea Species Could Lead to Oceans’ Collapse’, ‘Biodiversity conservation secures ecosystem services for people’) vertellen elk over een ander aspect van de rol van diversiteit in de gezondheid van ecosystemen. De teksten gaan over bacteriën, wormen en meer algemeen over diversiteit Verdeel je klas in drie (of zes of negen) groepjes. Elk groepje bestudeert een van de teksten en geeft er een korte presentatie over. Onderstaande vragen kunnen de leerlingen op weg helpen bij het bestuderen en voorbereiden, maar het is beter dat ze ook nog verder informatie verzamelen. Ze kunnen, als je dat afspreekt, ook een discussievraag formuleren. De les(senreeks) kanm worden afgesloten met de drie (of meer) presentaties, een debat over het belang van biodiversiteit voor ons allen, een stuk in de schoolkrant, of de lokale krant, of een actie of meer onderzoek.

Vragen bij “Secrets of Successful Ecosystems”

  1. Wat bedoelen we met de ‘productiviteit’ van een ecosysteem, en wat precies met ‘biodiversiteit’? Geef je eigen definities
  2. De tekst zegt “met geringe spreiding kunnen populaties in moeilijke omstandigheden zich niet aanpassen doordat de populatie klein blijft en bij gebrek aan genetische variatie.” Verklaar dit in je eigen woorden
  3. ‘En bij teveel spreiding worden het ‘generalisten’. Verklaar dit ook.
  4. Waarom kozen de onderzoekers bacteriën om de diversiteit op een evolutionaire schaal te onderzoeken – en niet iets groters zoals vliegen of vissen.
  5. Ze isoleerden de organismen na 400 genetaties. Hoe lang is dat ongeveer? En hoe lang zouden 400 generaties duren bij muizen? Of bij mensen?
  6. Het artikel vermeldt niet naar hoeveel soorten er werd gekeken (soorten bij bacteriën onderscheiden zich in welke voedingsstoffen kunnen eten), maar ze concluderen dat de diversiteit en de mogelijkheid zich te verspreiden noodzakelijk is voor een succesvol ecosysteem. Wat zal dit betekenen voor het behoud van ecosystemen in de ‘grote’ natuur? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat planten en dieren zich kunnen verspreiden en de diversiteit verder kan evolueren?

Vragen bij “Loss of Deep-sea Species Could Lead to Oceans’ Collapse”

  1. Wat bedoelen we met het begrip ‘biomassa’, en wat met ‘biodiversiteit’ en ‘biosfeer’? Beschrijf in je eigen woorden Use your own words to explain.
  2. De diepzee is “verreweg het belangrijkste ecosysteem op aarde voor de kringloop van koolstof, stikstof en fosfor” . Beschrijf de kringlopen van C, N en P in de natuur. Als je deze niet kent., opzoeken!
  3. Nematoden (rondwormen) zijn de talrijkste diergroep op aarde, maar de meeste mensen kennen ze helemaal niet. De meeste zijn heel klein, en ze leven vaak binnen andere organismen. Zoek meer informatie over deze dieren.
  4. Diversiteit van nematoden betekent ook diversiteit van andere levensvormen. Kun je uitleggen waarom en hoe grotere aantallen soorten van bepaalde diergroepen zorgt dat er ook grotere aantallen van andere soorten kunnen leven in een ecosysteem (gebruik als voorbeeld een land-ecosysteem dat je kent, zoals een bos).
  5. Diepzee-ecosystemen zijn voor ons onzichtbaar, maar erg belangrijk. Probeer je voor te stellen hoe het instorten van diepzee-ecosystemen ons leven zou kunnen beïnvloeden (dus daarmee: waarom het belangrijk is het te beschermen).
  6. Wat kunnen we zelf doen om de oceanen te beschermen?

HDI = Human Development Index (de getallen geven het gemiddelde inkomen, dus de rijkdom van het land: groen is rijk, rood is arm)

Vragen bij “Biodiversity conservation secures ecosystem services for people”

  1. Wat bedoelen we met de term ‘biodiversiteit’ en met een ‘gezond ecosysteem’? Leg juit in je eigen woorden.
  2. “De waarde van de diensten van de natuur voor ons wordt geschat opm jaarlijks 33biljoen dollar” Hoe kan met zo’n bedrag schatten? (bedenk bijvoorbeeld wat er gebeurt als een natuurgwebied vernietigd wordt)
  3. In de economie rekent men meestal niet met de waarde van de natuur, maar dat zou wel moeten. Geef minstens 3 argumenten waarom het noodzakelijk is om natuur (of ecosystemen) geldwaarde toe te kennen.
  4. Als ongerepte natuur economische waarde zou worden toegekend, zouden veel arme landen rijk blijken te zijn. en ‘ontwikkeling’ betekent soms verarming. Hoe kunnen we politici ervan overtuigen dat het economisch slim is om natuur te beschermen?
  5. “Het beschermen van intacte wouden is van groot belang om de CO2-uitstoot door ontbossing van de ontwikkelingslanden te beperken, terwijl zo ook het leven van de inheemse volken wordt beschermd”. Hoe bevordert ontbossing de CO2 uitstoot?
  6. Geef voorbeelden van traditionele en/of inheemse volken die direct afhankelijk zijn van (regen)wouden.
  7. Waarom (Hoe) is het verminderen van de biodiversiteit vaan de oorzaak van het instorten van ecosystemen?
  8. Investeren in het behoud van gezonde ecosystemen of in het voorkomen van klimaatverandering is duur, maar uiteindelijk goedkoper dan het klimaat laten veranderen en de gevolgen later bestrijden. Leg uit hoe dat komt en zoek voorbeelden.
  9. Als je op de bijgaande kaart kijkt, zie je dat de ‘biodiversiteit hotspots’ vooral in het armere deel van de wereld liggen. Wat betekent dit voor de mogelijkheid ze te beschermen?
  10. Hoe kunnen we politici ervan overtuigen dat het nodig is om maatregelen te nemen om de biodiversiteit te beschermen (niet alleen in woorden, maar echt!). Misschien een idee om contact op te nemen met een politicus in je omgeving