Home

Casus: Hoe vervuilend is je maaltijd?

Categorie(ën): Casussen, Voedsel voor de mensheid, Energie besparen

“Aan tafel ontwikkelt zich een discussie over de duurzaamheid van wat er op je bord ligt. Die kip, waar is dat beestje opgegroeid? In de Nederlandse bio-industrie, of ergens in een exotisch land? En wat heeft ie gegeten?
De rijst komt uit Thailand, dat kun je op het pak lezen, de ananas uit Kenia, Die maaltijd is wel erg internationaal, aan de ene kant leuk om te weten, aan de andere kant vast niet zo goed voor een duurzame wereld. Kun je ook overleven met voedsel uit je eigen omgeving?”

Lees onderstaande tekst (een samenvatting van een artikel uit de Volkskrant van 07-07-07). Bekijk je eigen eetgewoonten eens in dit licht.

Eten van de koude grond helpt het klimaat
Mensen denken vooral aan de auto als ze duurzaam proberen te leven. Maar in werkelijkheid is je maaltijd een veel grotere aanslag op het milieu dan een autoritje.
Afgezien van vervuiling door bestrijdingsmiddelen en dergelijke, zorgt ons dagelijks eten voor een flinke uitstoot van CO2.
Door op een aantal dingen te letten kun je honderden kilos CO2 uitsparen. Kijk maar:

  1. Groente en fruit kunnen van het land (‘van de koude grond’) komen, en uit je eigen streek – of het kan zijn ingevlogen vanuit verre warme landen
  2. Als je dan dingen van ver wilt eten, kies dan voor voedsel dat per schip wordt vervoerd, zoals ananas of vruchtensap gemaakt van concentraat.
  3. Groente en fruit kan van de akker of tuin of een onverwarmde kas komen, of in het koude seizoen uit een verwarmde kas.
  4. Je kunt vlees eten van dieren, waarvoor het voer uit verre landen kwam, of je kunt je eiwitten (voor een deel) halen uit plantaardige producten. Een dier heeft vele kilo’s eiwitrijk voedsel nodig om een kilo vlees te produceren.
  5. Je kunt dingen eten, die uitgebreid voorbehandeld en verpakt zijn, of die in een eenvoudige verpakking worden aangeleverd.
  6. Je kunt aardappels eten die gewoon in Nederland gegroeid zijn, of rijst dat van ver komt en bij de teelt nogal veel broeikasgas oplevert.

Een gemiddelde Nederlander produceert per jaar ongeveer 11000 kg CO2, eenderde daarvan (3300 kg) door zijn voeding. Door op bovenstaande punten te letten kun je dat laatste gemakkelijk met 20-25% verminderen. In veel gevallen zal het nog gezonder zijn ook, en minstens even smakelijk!
Het koken zelf maakt niet zoveel verschil, 10-15% van het voedsel-energiegebruik gebeurt in de keuken. De andere 85-90% dient voor transport, kassen verwarmen, productie kunstmest enz.

Voedsel dat in eigen land is geproduceerd, hoeft niet zo ver vervoerd te worden, en als je toch dingen van ver wilt eten, kies dan voor voedsel dat rustig per schip kan komen, en niet voor verse aardbeien uit Afrika in de winter…
Die aardbeien groeien heel goed in ons land, maar alleen in de zomer. Eet dus groenten en fruit in de tijd dat ze hier rijp zijn. Op de website groentekalender kun je een groente en fruit kalender vinden. Print die uit en hang ‘m in de keuken. In de winter is hier geen echt vers fruit, Zoek dan fruit uit Europa (zoals sinaasappels e.d.) en niet uit Australie… Wat van ver komt of uit een verwarmde kas zorgt voor erg veel broeikasgas.
De grootste broeikasgasproducenten zijn de koeien. Niet alleen moet een koe 5 kilo voer eten om een kilo vlees te leveren, ook geeft hij vanuit zijn pens en darm nog eens grote hoeveelheden methaan af, dat een erg sterk broekaseffect heeft.
Een biefstukje van 150 gram levert evenveel broeikasgas als drie complete klimaatvriendelijke maaltijden. Een beetje minder vlees, af en toe peulvruchten, noten of een vleesvervanger helpt dus echt. Kip is ook wat beter voor het klimaat dan rundvlees.

Kant-en-klaarmaaltijden zijn in dit opzicht niet zo slecht, ze worden op een efficiente manier grootschalig klaargemaakt, zodat het koken weinig energie vergt. Maar kijk wel waar de ingredienten vandaan komen!

Dat plastic om de komkommer of de paprika lijkt ook niet best, maar omdat het zorgt dat de komkommer veel langer vers blijft zodat er veel minder hoeft te worden weggegooid, is het voor het milieu waarschijnlijk positief.

Deze maaltijd produceert 6,5 kg CO2 per persoon
Deze maaltijd levert 3,5 kg CO2 per persoon
Deze maaltijd levert 3,3 kg CO2 per persoon
Deze maaltijd levert 0,9 kg CO2 per persoon

…(en de laatste  als je het vlees vervangt door een plantaardig product (tofu of Quorn) nog minder…)

Gerekend over een jaar produceert iemand die klimaatvriendelijk eet bijna 600 kg CO2 minder.

Dat staat gelijk aan
– ongeveer 3000 km autorijden
– 3,8 jaar de was doen in wasmachine en wasdroger
– drie maanden een woning verwarmen

Dat bespaar je dus ook nog eens!

Suggesties om hiermee aan het werk te gaan:

  1. Zoek eens uit welke groenten en welk fruit je in elk seizoen kunt krijgen, dat in eigen land is geproduceerd, en dan niet in met gas verwarmde kassen
  2. Er zijn ook tuinbouwbedrijven die hun kassen op een klimaatneutrale manier verwarmen met aardwarmte en/of die zonlicht opvangen, en de warmte gebruiken om stroom te maken, of opslaan voor de winter, of leveren aan naburige woonhuizen. Onderzoek eens of er in jouw omgeving zulke bedrijven zijn.
  3. Bedenk voor elk seizoen een klimaatvriendelijk menu dat ook nog eens erg lekker is.

Meer over klimaatvriendelijk eten en andere zaken:
www.milieucentraal.nl
Op de Engelse versie van deze site vind je ook interessant materiaal hierover. Bijvoorbeeld het artikel
Diet for a small planet
Beef industry the biggest climate changer
Why we spend too much on food