Home

Casus: Ecologische vluchteling

Categorie(ën): Casussen, Bevolking

 

EEN NIEUW KIND IN DE KLAS…

Een beetje zenuwachtig is ze wel. Sara aarzelt voor ze de klas binnenstapt. Ze is net vanuit Breda naar Rotterdam verhuisd, en kent echt helemaal niemand in haar nieuwe klas. Andere leerlingen staan in groepjes bij elkaar. De meiden smoezen, de jongens nemen haar nieuwsgierig op. Eén jongen staat alleen bij het raam. Hij staart naar buiten, en kijkt af en toe onwennig om zich heen. Zou hij ook nieuw zijn?
Ook Jasim blijkt net verhuisd. Hij heeft een langere reis achter de rug dan Sara: hij heeft er jaren over gedaan voor hij uiteindelijk in Nederland terecht kwam. Zijn geboortedorp in Eritrea is hij ontvlucht. De reden voor zijn vlucht is de oorlog met Ethiopië. Nog steeds is het grensgebied van Eritrea – met Ethiopië, maar ook met de andere buurlanden – niet veilig. En het ziet er voorlopig ook niet naar uit dat het veilig wordt.

Waarom is het zo moeilijk om vrede te sluiten?

Conflicten zoals dat tussen Ethiopië en Eritrea zijn moeilijk op te lossen. De oorzaken voor conflicten zijn verschillend, maar liggen vaak – voor een deel – op ecologisch vlak. Er valt te weinig regen om genoeg voedsel te produceren, bijvoorbeeld. Dat probleem speelt niet alleen in Ethiopië en Eritrea, maar in grote delen van Afrika. Kijk bijvoorbeeld eens wat Jan Pronk, VN-gezant voor Soedan, zegt over het conflict in Darfoer (een regio van Soedan):

“(…) De druk van de bevolking op de schaarse middelen in het gebied werd te groot. De ene etnische groep verdrijft de andere in de jacht op hulpbronnen.”(Haarlems Dagblad, 10 juli 2004)
De natuur speelt dus ook een rol in de beslissing van Jasims familie om hun land te ontvluchten. Maar ecologische factoren kunnen ook direct aanleiding zijn voor mensen om al hun bezittingen achter te laten. Bijvoorbeeld doordat een aardbeving of overstroming hun woonplaats treft. Of doordat milieuverontreiniging het water dat ze drinken, vergiftigt.
Hier beperken we ons tot de gevolgen van klimaatveranderingen.

Vragen:

Je ziet dat er nogal wat zaken een rol spelen. Milieuproblemen, klimaatverandering, milieuverontreiniging:

  1. Geef een overzicht van deze en andere belangrijke termen en schrijf op wat ze betekenen. Zo voorkom je begripsverwarring!
  2. Noem drie (3) manieren waarop klimaatveranderingen een gebied onbewoonbaar kunnen maken.
  3. Geef drie (3) voorbeelden van gebieden waaruit mensen vlucht(t)en omwille van klimaatveranderingen.
    De Verenigde Naties schatten dat in 2010 50 miljoen mensen ontheemd waren vanwege milieuproblemen. En er wordt wel gesuggereerd dat het aantal ecologische vluchtelingen door klimaatveranderingen in 2050 kan stijgen tot 150 miljoen.
    Daarmee zorgen de ecologische problemen op hun beurt voor verdere moeilijkheden. Want de migratie van grote groepen mensen kan leiden tot conflicten en spanningen in het land van herkomst én in het gastland.
  4. Neem een van je antwoorden van vraag 3. en vertel iets over het verdere verloop van de gebeurtenissen in dit gebied. Stel jezelf bijvoorbeeld de volgende vragen:
    Kunnen mensen ooit nog terug naar hun oude woonplaats? Of zijn ze voorgoed verdreven?
    Waar vluchten ze naartoe?
    Worden ze ergens opgevangen?
    Steken nieuwe problemen de kop op?
    Volgens de Verenigde Naties is een vluchteling iemand die
    “(…) uit gegronde vrees voor vervolging wegens zijn ras, godsdienst, nationaliteit, het behoren tot een bepaalde sociale groep of zijn politieke overtuiging, zich bevindt buiten het land waarvan hij de nationaliteit bezit, en die de bescherming van dat land niet kan of, uit hoofde van bovenbedoelde vrees, niet wil inroepen, of die, indien hij geen nationaliteit bezit en verblijft buiten het land waar hij vroeger zijn gewone verblijfplaats had, daarheen niet kan of, uit hoofde van bovenbedoelde vrees, niet wil terugkeren.” (bron: //www.vluchtelingenwerk.org)
  5. Wat betekent deze definitie voor ecologische vluchtelingen?
  6. Is een vluchteling in Nederland eigenlijk hetzelfde als een asielzoeker? Leg uit.
    Hoe het komt dat het klimaat op aarde verandert, is nog niet helemaal duidelijk. De meeste wetenschappers denken dat milieuverontreiniging een rol speelt; anderen spreken dat tegen. Zeker is dat het klimaat aan het veranderen is en ook dat mensen op veel plaatsen bossen vernietigen, grond uitputten, te veel water uit de bodem oppompen, enzovoort
  7. Kijk eens naar wat drie (3) politieke partijen in Nederland zeggen over het milieu. Zoek partijen uit die flink van elkaar verschillen!
  8. En wat zeggen ze over vluchtelingen?
  9. Zie je een verband tussen de aandacht voor het milieu en die voor vluchtelingen? Leg uit.
  10. Leg uit wat milieubeleid en vluchtelingenbeleid met elkaar te maken hebben. Of leg uit waarom je vindt dat die twee los staan van elkaar.

Links

http://janpronk.nl/index7.html
vluchtelingenwerk