Home

Zelfs na hun dood zijn dieren belangrijk voor ecosystemen

Categorie(ën): Ecologie

Dode bomen in de natuur vinden we gewoon, maar dode dieren niet. “Jammer” zeggen de onderzoekers

Karkassen van dieren spelen een grote rol in de biodiversiteit en het functioneren van ecosystemen, ook over langere perioden. Onderzoekers  van het Duitse Centrum voor  ‘Integrative Biodiversity Research’ (iDiv) en de Universiteit van Groningen  hebben hun onderzoek hierover gepubliceerd in PLOS ONE.  De karkassen leveren niet alleen voedsel voor de dieren die ervan eten, de nutriënten  zorgen ook voor meer groei van de planten ter plaatse. Deze trekken op hun beurt herbivore insecten aan plus hun predatoren. De onderzoekers  adviseren om de regels betreffende het opruimen van dierlijke karkassen in natuurgebieden te verlichten.

In de Oostvaardersplassen, een van de grootste ‘wetlands’ in Europa, onderzochten zij hoe karkassen van herten de plaatselijke biodiversiteit beïnvloeden. Daartoe onderzochten ze de aanwezigheid van insectensoorten op plekken met en zonder karkassen, en de plantengroei in de directe omgeving van een karkas. Ze stelden vast dat de karkassen niet alleen goed zijn voor vleesetende insecten, zoals vliegen en doodgravertjes,  maar ook langdurig een gunstig effect hebben op de plantengroei.

 

 

Naast vleesetende insecten hebben de karkassen en de voedingsstoffen die ze leveren  ook een gunstig effect op planten en de bijbehorende insecten. (figuur uit de publicatie)

 

 Planten als de kruldistel (Carduus crispus)  (Figuur) werden dichtbij een  karkas vijfmaal zo hoog als elders en dit had tot gevolg dat er daar viermaal zoveel insecten met hun predatoren leefden.

 “Dat karkassen belangrijk zijn voor vleeseters is nauwelijks verrassend,” zegt de leider van het onderzoek, Dr Roel van Klink. “Maar ik had niet verwacht dat de invloed op de totale voedselketen zo groot zou zijn, en dat na vijf maanden ook nog is., met name op zulke voedselrijke grond als in de Oostvaardersplassen.” Van Klink deed dit onderzoek samen met collegae van de universiteit van Groningen. Momenteel is werkt hij  aan het Duitse Centre for Integrative Biodiversity Research (iDiv).

De  resultaten werpen een nieuw licht op de rol van dode dieren in het ecosysteem. “Het is tegenwoordig wel algemeen aanvaard dat dood hout in het bos blijft liggen – waar veel soorten van profiteren”, zegt professor Chris Smit van de Universiteit van Groningen. “Maar dode dieren zichtbaar in de natuur is nog een sociaal taboe, en dat is jammer gezien hun grote waarde voor ecosystemen en biodiversiteit.

Bovendien maken Europese regels het moeilijk om de karkassen van grote dieren achter te laten in natuurreservaten. De onderzoekers adviseren om deze regels te versoepelen voor natuurreservaten.

Ontleend aan: 
van Klink, Roel, van Laar-Wiersma, Jitske, Vorst, Oscar, Smit, Christian (2020): Rewilding with large herbivores: Positive direct and delayed effects of carrion on plant and arthropod communities. PLOS ONE 15 (1) 22.01.2020

Zie ook: “Waarom bomen zalm nodig hebben